Ga naar deel 1.
Deel 3 – Arta van Mil: ‘Met 20.000 medewerkers heeft NS 20.000 vormen van werkgeluk’
Arta van Mil werkt inmiddels tientallen jaren bij NS. Eerst bij het Leercentrum aan groei en ontwikkeling van collega’s, later in de operatie in diverse leidinggevende functies. Nu is ze hoofd Service & Operatie van het walpersoneel, de mensen op de stations.”
Heb je een soort onboarding gehad in je nieuwe functie?
“Ja. Ik ken de operatie goed, maar de walorganisatie was nieuw. Ik heb een hulplijn: mijn voorganger is nog steeds bereikbaar voor vragen. Dat helpt enorm.”
Wat heb je als leidinggevende meegenomen uit de opleiding tot werkgelukdeskundige?
“Dat het belangrijk is dat de ander voelt dat hij ertoe doet. Dat iemand aan het eind van de dag naar huis gaat met het idee dat hij waarde was en een goede bijdrage heeft geleverd. Daar zijn diverse methodes voor. Ik doe het door onbevooroordeeld te luisteren: luisteren met al je zintuigen. Ook horen wat niet gezegd wordt, is essentieel, met maximale aandacht voor de ander. Daarnaast: wees waar je mensen zijn. Ga regelmatig naar buiten, luister naar signalen zodat je weet wat er speelt. Zo kun je anticiperen op wat er gebeurt. En wees betrouwbaar: maak tijd voor zorgen, pak ideeën op en kom afspraken na. Afspraken nakomen betekent dat je respect hebt voor de ander. De ander ‘zien’ is een van de belangrijkste aspecten van werkgeluk.”
Hoe kijk je naar werkgeluk in een organisatie met meer dan 20.000 medewerkers?
“Dat is ingewikkeld. Werkgeluk is voor iedereen anders. Wat voor de één werkgeluk is, is dat voor een ander weer iets heel anders. Daarom is het benoemen belangrijk, maar óók laten zien wat we al doen wat bijdraagt aan werkgeluk. Voor de één is dat samen lunchen, voor de ander financiële rust, voor weer een ander veel buiten zijn. Dat noem je niet altijd werkgeluk, maar is het wel. NS heeft 20.000 karakters, 20.000 meningen en dus 20.000 vormen van werkgeluk.”
Hoe maak je werkgeluk groter binnen NS?
“Door te benadrukken wat er al is en dat groter te maken. Voorbeelden zijn diversiteit en inclusie. Of neem de ‘glamping’ die we organiseerden voor studenten zonder woonruimte. Zulke projecten geven maatschappelijke waarde en verhogen trots. NS’ers zijn trots op hun bedrijf, dat helpt enorm. Je hoeft alleen zichtbaar te maken wat werkgeluk allemaal kan zijn.”
NS doet veel dat niet officieel ‘werkgeluk’ heet, maar wel daaraan bijdraagt. Kun je daarvan een voorbeeld noemen?
“Wij hebben ambassadeurs suïcidepreventie. Een zwaar onderwerp, maar ontzettend waardevol. Collega’s hebben zich aangemeld omdat ze anderen – reizigers en collega’s – willen helpen wanneer ze met dit thema te maken krijgen. We leiden hen op om signalen te herkennen en erover in gesprek te gaan. Dat draagt bij aan betekenisvol werk – een belangrijk onderdeel van werkgeluk.”
We zien dat jullie tevens bezig zijn met talentontwikkeling en een mensgerichte visie op leiderschap. Dat draagt eveneens bij aan werkgeluk, ook al krijgt het niet altijd dat label. “Klopt. Naast ‘harde tools’ zoals het ontwikkelloket of het loopbaanplatform, werken we volop aan mensgericht leiderschap. Collega’s kunnen via diverse tools inzicht krijgen in hun leiderschapsstijl, dat waar ze goed in zijn en wat ze kunnen ontwikkelen. En uiteindelijk draait mensgericht leiderschap altijd om aandacht voor elkaar. Daar zitten we nu middenin; het is heel actueel.”
Bij het groter maken van werkgeluk is het ook belangrijk dat de top van het bedrijf – bestuur en management – het ondersteunt. Hoe heeft zich dat binnen NS ontwikkeld?
“We meten regelmatig hoe tevreden collega’s zijn. Daaruit blijkt steeds weer dat trots een grote factor is. Soms zien we op thema’s ruimte voor groei. Daarom hebben we persoonlijke ontwikkeling en groei als speerpunt benoemd, en dat blijft zo. We willen dat mensen met plezier naar hun werk gaan en met nóg meer plezier naar huis. De raad van bestuur heeft voor dit jaar en komend jaar verschillende thema’s omarmd, zoals ‘ontmoeten’ en ‘gelijke kansen’. Dat sluit goed aan op wat wij vanuit de club werkgeluk doen. Doordat de top dezelfde thema’s belangrijk vindt, ontstaat er een logisch vervolg: van hoog tot laag in de organisatie doet iedereen mee. Met 20.000 medewerkers heb je veel ketenpartners. Door op afdelingsniveau collega’s en stakeholders te vinden die dit thema omarmen, kun je werkgeluk groter maken. We inspireren het hele bedrijf, en dat wordt volledig omarmd door de RvB en veel directeuren. Dat is mooi: het draagvlak aan de top helpt enorm. Binnen de operatie heb ik een officiële portefeuille ‘werkgeluk’.”
Arta van Mil
“De ander ‘zien’ is een van de belangrijkste aspecten van werkgeluk.”
Wat houdt deze portefeuille concreet in?
“Ik ben goed bereikbaar voor collega’s in het land die met werkgeluk bezig zijn. Ik spreek directeuren en afdelingshoofden over wat we nog meer kunnen doen. Mensen weten me te vinden, en ik koppel vooral: zorgen dat we niet overal het wiel opnieuw uitvinden, maar dat we initiatieven die werken breder uitrollen. Programma’s en thema’s met elkaar verbinden zodat de hele organisatie ervan profiteert.”
Dat brengt me op iets buiten NS. Op initiatief van NS is het VIBES-netwerk opgericht – verbinden, inspireren, betrekken, enthousiasmeren en samenwerken. Wij faciliteren dat vanuit het HappinessBureau. Hoe kijk jij naar dat netwerk en de waarde ervan?
“Ik denk dat het van enorme waarde is. Ik ben vanaf het begin betrokken. Het zijn nu vooral de grote werkgevers die meedoen. Juist de kracht van die grote organisaties kan veel betekenen in een samenleving die onder druk staat. Werkgevers kunnen elkaar positief beïnvloeden op thema’s als werkplezier, verbinding en zingeving. Je kunt elkaar daarin positief ‘besmetten’. Ik denk zelfs dat we nog stappen vooruit kunnen zetten: meer naar buiten treden, minder bescheiden zijn, elkaar scherper houden op de thema’s en binnen bedrijven nog gerichter sturen daarop. Het is een prachtig initiatief en pas net begonnen. Het kan nog veel groter en effectiever worden.”
Mooi dat je ook de maatschappelijke waarde benoemt. Want gelukkige medewerkers zijn ook gelukkige mensen, en dat werkt door in de samenleving. Grote werkgevers samen kunnen daarin veel betekenen.
“Precies. Je ziet het terug in cijfers over medewerkerstevredenheid, werkplezier, omgangsvormen, vitaliteit. Dat zijn indicatoren die laten zien hoe het gaat. Hoe mooi is het als werkgevers elkaar daarin kunnen helpen en positief beïnvloeden?”